Aquo-standaard

De Aquo-standaard moet worden toegepast op de uitwisseling van gegevens over het beheer van oppervlakte- en grondwater en de zuivering van afvalwater.

Nederlandse overheden (Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen) en instellingen uit de (semi-)publieke sector.

De Aquo-standaard maakt het mogelijk om op een uniforme manier gegevens van een object met een ruimtelijk kenmerk uit te wisselen tussen partijen die betrokken zijn bij het waterbeheer. Het vormt hiermee de digitale schakel tussen de waterbeheerders Rijkswaterstaat, provincies en waterschappen, maar ook tussen waterbeheerders en derden zoals bedrijven en onderzoeksinstellingen. Door de uniforme manier van uitwisselen zijn landelijke rapportages te maken ten behoeve van de waterkwaliteit. 

De Aquo-standaard draagt zodoende bij aan een kwaliteitsverbetering van het waterbeheer. Het eenvoudig en eenduidig delen van informatie levert tijd- en geldwinst op.

De standaard is bedoeld voor iedereen die te maken heeft met het vastleggen en gebruiken van gegevens in de watersector. Zowel op zee als binnendijks, in beekdalen en polders, bij afvalwater en grondwater, voor ecologie en waterkwantiteit.

Aquo-standaard

Specificatie documenten Aquo

De Aquo-standaard bevat veel informatie waar u als gebruiker mee aan de slag kan. Alle informatie is ontsloten via www.aquo.nl. Hier vindt u naast informatie over de Aquo-standaard ook alle:

• Begrippen
• Domeintabellen
• Informatiemodellen
• Uitgevoerde Aquo-updates

• Het Waterschapshuis: ‘Woorden doen ertoe, óók in het riool’.
• Informatiehuis Water: Linked Aquo, de standaard voor waterbeheerders

De Aquo-standaard is een set van verschillende deelstandaarden. Ten opzichte van de eerdere versie van de standaard, versie 2008, is Aquo-objecten een nieuwe toevoeging. De andere twee toepassingen zijn vervangen met een nieuwste versie.

Zie de tabel hieronder voor de exacte vervangingen:

20-10-2015

17-05-2016

• Geo-standaarden: De uitwisselmodellen van de Aquo-standaard (IMWA en UM Aquo) zijn gebaseerd op NEN 3610 die is opgenomen op de 'Pas toe of leg uit'-lijst als onderdeel van de Geo-standaarden.
• SIKB0101: Metingen worden soms uitgevoerd voor verschillende sectoren/domeinen. Denk bijvoorbeeld aan baggerslib op de waterbodem. Dit is relevant voor zowel het waterbeheer (domein van Aquo) als milieuhygiëne (domein SIKB0101). Het (nu voormalige) College Standaardisatie heeft de beide beheerorganisaties daarom opgeroepen tot harmonisatie van beide standaarden. Het Informatiemodel Metingen kan hierbij een belangrijke rol spelen. Beide beheerorganisaties hebben dit reeds opgepakt en uitgevoerd.

De verplichting geldt bij een investering in een systeem of dienst dat dient voor de gegevensverzameling, -vastlegging en -uitwisseling voor het beheer van waterkeringen, oppervlaktewater en afvalwaterzuivering.

Voor de volgende inkoopnummers en beschrijvingen is de standaard mogelijk relevant:

Basisregistraties / overheidsgegevens

48000000-8 Software en informatiesystemen
38221000-0 Geografische informatiesystemen (GIS of dergelijke)
 

Bij de opname van de Aquo-standaard heeft het Forum Standaardisatie de beheerder opgeroepen de volgende aanvullende acties ter verdere bevordering van de adoptie van de standaard uit te voeren:

1. Ondersteun bij het verkleinen van het gat tussen de inhoudelijke kennis van gegevensbeheerders en de technische aspecten van de standaard. Bij gegevensbeheer is niet altijd de kennis aanwezig om de technische aspecten van de standaard te kunnen doorgronden. Een uitleg van de tooling zou hierbij helpen of bijvoorbeeld een leergang via IHW om de kennis te verhogen. Daarnaast is het van belang dat ook door leveranciers een meer eenduidige implementatie ontstaat van de standaard en dat er niet aparte profielen ontstaan.

Status oktober 2023: in behandeling

IHW vult dit nu in met introducties met de Aquo-standaard en de wiki- en zoekmogelijkheden daarop met API-calls. Recent is IHW overgestapt naar een nieuwe omgeving (Aquo Wiki). Daarnaast wordt gewerkt aan een GitHub omgeving voor ontwikkelaars. Verder zijn er de reguliere overleggen in het wijzigingsproces (expertgroepen en technische werkgroepen). Hier zijn vaste leden, maar indien gewenst kunnen geïnteresseerden na aanmelding aansluiten. IHW heeft aangegeven dat er altijd meer gedaan kan worden, maar dat capaciteit dit niet altijd toelaat.

2. Realiseer een betere uitleg en uitbreiding van de tooling om te kunnen toetsen op conformiteit. Hierbij gaat het om de uitwisselformaten XML en CSV en het kunnen toetsen in de operationele omgeving in de vorm van een leesbare tabel.

Status oktober 2023: in behandeling

Er is ontwikkeld aan een validatietool, maar het bleek destijds te lastig om deze te realiseren voor de Aquo-standaard. Dit is recent opnieuw opgepakt door IHW.

3. Bespreek hoe softwareleveranciers meer gestimuleerd kunnen worden om te participeren bij de ontwikkeling, adoptie en gebruik van de standaard.

Status oktober 2023: in behandeling

IHW ziet dat softwareleveranciers steeds minder betrokken zijn en onvoldoende meepraten. De reden dat leveranciers enkel als agendalid aanhaken lijkt te liggen bij de relevantie van de onderwerpen die besproken worden, zeker omdat er een grote tijdsinvestering tegenover staat (vergaderingen waren/zijn in fysiek Amersfoort). Dit advies is opnieuw onderwerp van gesprek bij IHW.

4. Geef de decodeercode vrij van en naar de database van XML/CSV, zodat organisaties dit kunnen gebruiken om databases/softwarepakketten beter aan te laten sluiten op de Aquo-standaard.

Status oktober 2023:afgesloten (per 7 december 2022)

Deze informatie is op aanvraag beschikbaar voor IM Metingen. De broncode en specificaties van Aquo-kit zijn vrij beschikbaar en op verzoek kan aanvullende informatie gegeven worden. De Aquo-standaard zelf heeft geen database en daarop lijkt dit advies dus niet van toepassing.

5. Aan het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (programmabureau BRO), TNO (Dino Loket) en Informatiehuis Water (Aquo Standaard): treed in overleg en gebruik de Aquo-standaard binnen de Basisregistratie Ondergrond (BRO) voor het domein grondwater voor die gegevenselementen die de standaard afdekt.

Status oktober 2023: afgesloten (per 7 december 2022)

Er zijn gesprekken geweest met BRO en TNO, met name rond IM Metingen. Zij hebben eerder gekozen voor de ontwikkeling van een eigen model vanuit de werkwijze dat een Basisregistratie altijd eerst de internationale standaard volgt. Inmiddels zijn delen van de Aquo-standaard opgenomen in de BRO.

6. Aan de provincies en Rijkswaterstaat: licht binnen de Regieraad Interconnectiviteit de rol van Aquo binnen de Omgevingswet toe.

Status oktober 2023:afgesloten (per 7 december 2022)

oktober 2023: achterhaald. Regieraad Interconnectiviteit bestaat in huidige constellatie digitale overheid niet meer. 

7. Aan TNO en IHW: kijk gezamenlijk naar wat de mogelijkheden zijn om Aquo via het DINO Loket te ondersteunen.

Status oktober 2023:afgesloten (per 7 december 2022)

Het is onduidelijk waar dit advies vandaan komt. Aanname van IHW is dat dit voortkomt uit de eerdere jaren van de Aquo-standaard waarin de samenwerking tussen de partijen bij IHW maar voor enkele jaren verlengd werd. Inmiddels is IHW een stabiele beheerorganisatie (contracten tussen de samenwerkende partijen lopen tot 2028 en over verlenging wordt al gesproken). Het lijkt daarom niet nodig dit verder te onderzoeken, blijkt ook uit de evaluatie van de water- en bodemstandaarden van eind 2022. Het Forum Standaardisatie is op dit punt ook niet verder ingegaan tijdens bespreking van de evaluatie op 7 december 2022.

Deze zijn als volgt (bron: Forumadvies  Aquo 2015 dd 20 april 2016):

1. De oproep aan IHW om te ondersteunen bij het verkleinen van het gat tussen de inhoudelijke kennis van gegevensbeheerders en de technische aspecten van de standaard. Bij gegevensbeheer is niet altijd de kennis aanwezig om de technische aspecten van de standaard te kunnen doorgronden. Een uitleg van de tooling zou hierbij helpen of bijvoorbeeld een leergang via IHW om de kennis te verhogen. Daarnaast is het van belang dat ook door leveranciers een meer eenduidige implementatie ontstaat van de standaard en dat er niet aparte profielen ontstaan.
2. De oproep aan IHW om een betere uitleg en uitbreiding van de tooling te realiseren om te kunnen toetsen op conformiteit. Hierbij gaat het om de uitwisselformaten XML en CSV en het kunnen toetsen in de operationele omgeving in de vorm van een leesbare tabel.
3. De oproep aan IHW, Het Waterschapshuis en het Forum Standaardisatie om te bespreken hoe softwareleveranciers meer gestimuleerd kunnen worden om te participeren bij de ontwikkeling, adoptie en gebruik van de standaard.
4. De oproep aan IHW om de decodeercode van en naar de database van XML/CSV vrij te geven, zodat organisaties dit kunnen gebruiken om databases/softwarepakketten beter aan te laten sluiten op de Aquo-standaard.
5. De oproep aan het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (programmabureau BRO), TNO (Dino Loket) en Informatiehuis Water (Aquo Standaard) om in overleg te gaan en het gebruik van Aquo binnen de Basisregistratie Ondergrond (BRO) voor het domein grondwater te gebruiken voor die gegevenselementen die de standaard afdekt.
6. De oproep aan Provincies en Rijkswaterstaat om binnen de Regieraad Interconnectiviteit de rol van Aquo binnen de Omgevingswet toe te lichten.
7. De oproep aan TNO en IHW om gezamenlijk te kijken wat de mogelijkheden zijn om Aquo via het DINO Loket te ondersteunen.