Break-out sessies

Op verschillende plaatsen werkt de overheid aan een moderne, soevereine werkplek. Het doel is om functionaliteiten voor de werkplek in te richten op een wijze die de soevereiniteit van de overheid versterkt met open technologie. Denk aan samenwerken, videobellen, chatten of het creëren en publiceren van documenten.

Lopende initiatieven zijn MijnBureau en Digitaal Autonome Werkomgeving Overheid (DAWO). Tegelijkertijd lopen er ook projecten met Nextcloud en daarnaast biedt Pleio steeds meer functionaliteit op basis van open technologie. Bij de ontwikkeling van de moderne, soevereine werkplek wordt internationaal samengewerkt met onder andere Duitsland en Frankrijk binnen de Europese Digital Commons EDIC.

In deze sessie wordt ingegaan op vragen zoals: Waarom wordt er gewerkt aan de moderne soevereine werkplek? Hoe verloopt de internationale samenwerking? Hoe ver zijn de initiatieven en wat is de planning? Hoe hangen ze samen met elkaar? Wat is de rol van open standaarden? Waar liggen uitdagingen? En hoe kan je als overheidsorganisatie meedoen?

Met bijdragen van o.a. Peter Giskes (BZK), Nardie Scharenborg (SSC-ICT) en Victor Gevers (SSC-ICT/DAWO)

Wat wordt er mogelijk als we onze wetten en (digitale) (uitvoerings)regels standaard over de grenzen van domeinen en organisaties heen kunnen overzien en inzetten? Wat is hiervoor nodig? Wat levert het op? En voor wie? Aan de hand van concrete case(s) worden de mogelijkheden getoond die ontstaan als methoden als wetsanalyse en open standaarden worden toegepast om onze regels van wet tot besluit in kaart worden gebracht en uitwisselbaar vastgelegd.

Met bijdragen van o.a. Ivar Timmer (Hogeschool van Amsterdam & Leergemeenschap Digitale Vertalingen)

In deze sessie bespreken we hoe overheidsorganisaties meer grip kunnen krijgen op hun digitale afhankelijkheden. De centrale vraag is hoe ICT-inkoop en contractering kunnen bijdragen aan het voorkomen en doorbreken van vendor lock-in, en hoe zij daarmee de digitale autonomie en digitale soevereiniteit van overheidsorganisaties kunnen versterken. De sessie hangt inhoudelijk samen met het te verschijnen boek "Grip op digitale afhankelijkheid. Van vendor lock-in naar digitale autonomie"

Met bijdragen van o.a. Mathieu Paapst (Forum Standaardisatie/Rijksuniversiteit Groningen)

De jeugd heeft de toekomst. De aandacht voor standaardisatie in het Nederlandse hoger onderwijs is momenteel te vrijblijvend en kwetsbaar aldus het onderzoek van Forum Standaardisatie. En dat terwijl standaardisatie de basis vormt voor belangrijke technologische ontwikkelingen als quantum, AI en de energietransitie.

Een belangrijke kans ligt bij het Pan-Europese certificaat voor standaarden en standaardisatie dat momenteel wordt ontwikkeld. Door nu actief mee te ontwerpen aan het Pan-Europese certificaat, kan Nederland een nieuwe generatie experts opleiden voor de strategische uitdagingen van de toekomst. En de huidige generatie beleidsmedewerkers meenemen in deze transitie. Welke troeven hebben we nog meer in handen om nieuw talent te ontwikkelen voor standaardisatie? Want " wie de standaard zet heeft de macht".

Met bijdragen van o.a. Gertjan van den Akker (NEN) en Olia Kanevskaia (Universiteit Utrecht)

Open documentstandaarden (zoals ODF of PDF en HTML of JSON) zijn een onmisbare pijler voor een open en leveranciersonafhankelijke overheid: zij bepalen hoe toegankelijk, herbruikbaar en controleerbaar overheidsinformatie is en in welke mate de overheid afhankelijk blijft van gesloten leveranciersecosystemen. Te lang zijn deze standaarden gezien als een technisch vraagstuk, waarbij technische integratie met bestaande leveranciersecosystemen voorop stond.

In deze sessie gaan we in op waarom deze standaarden thuishoren op de bestuurlijke tafel. We leggen het belang van deze standaarden uit, incl. lopende regelgeving. En we geven je tips hoe deze standaarden toe te passen in jouw dagelijkse praktijk. De keuzehulp Open Publiceren is hierin een nuttig hulpmiddel.

Met bijdragen van o.a. Tim Vos-Goedhart (Open State Foundation)

Beheerders van standaarden die al langere tijd én recent de status 'Pas toe of leg uit' kennen gaan met elkaar in gesprek over de uitdagingen van toen, wat de status door de jaren heen voor hen heeft gebracht en wat 'jonge' beheerders kunnen leren van de 'oude' beheerders. En voor de komende twintig jaar in een snel veranderende wereld: wat kan en mag men verwachten van deze status 'Pas toe of leg uit' als instrument van het Forum Standaardisatie om de adoptie te bevorderen? Welke ontwikkelingen en uitdagingen hebben invloed op de status? En welke oplossingen zijn nú nodig om met 'Pas toe of leg uit' actief te kunnen bijdragen aan meer digitale autonomie?

Met bijdragen van o.a. Friso Penninga (Geonovum & lid Forum Standaardisatie)

Het internet heeft de wereld digitaal verbonden. Via Nederland zette het ooit voet aan wal in Europa. Veiligheid, toegankelijkheid en openheid zijn belangrijke kernwaarden van het internet die Nederland altijd heeft onderschreven. Moderne internetstandaarden geven daar technische invulling aan.

Ondertussen zien we dat het internet meer en meer wordt gedomineerd door invloedrijke staten en extreem grote bedrijven. Zij zijn steeds bepalender op het vlak van internetinfrastructuur en bij het ontwikkelen van internetstandaarden.

In dit panel gaan we in op vragen zoals: Hoe zorgen we voor bredere adoptie van moderne internetstandaarden? Zijn Nederland en Europa voldoende betrokken bij de ontwikkeling van nieuwe internetstandaarden? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat het internet onze soevereiniteit versterkt en niet verzwakt?

Met bijdragen van o.a. Gerben Klein Baltink (Platform Internetstandaarden), Alena Muravska (RIPE NCC) en Joost Gadella (SURF).

Nederland moet de krachten bundelen om impact te maken op internationale dossiers zoals AI-normering en Cloud-interoperabiliteit. Individuele expertise in Nederland is groot, maar gezamenlijke regie vanuit Nederland naar Europa toe moet sterker. Standaardisatie speelt hierin een cruciale rol.

Ook jij kan helpen om Nederland in de Europese en mondiale standaardisatie sterker op de kaart te zetten. Maar hoe doe je dat? Standaardiseren via een Nederlandse Technische Afspraak (NTA) van NEN biedt kansen hiervoor. Initiatiefnemers van de recente NTA over toetsing profileringsalgoritmen (NTA 8047) delen hun inzichten over het tot stand komen van een NTA en daarna het toepassen ervan in de praktijk.

Met bijdragen van o.a. Willy Tadema (Rijks ICT-gilde)

Dagelijks delen we miljoenen berichtjes via social media. Het is voor velen een levensader. Ook voor de overheid. Social media zijn in deze tijd cruciaal om de samenleving te informeren.

Maar de platforms voor social media zijn in handen van enkele grote niet-Europese bedrijven. Zij bepalen alle spelregels. De afhankelijkheid is enorm.

Ondertussen maken steeds meer overheidsorganisaties ook gebruik van social.overheid.nl: een eigen plek voor social berichten die voor iedereen toegankelijk is, zonder tussenkomst van (big tech) bedrijven, zonder algoritmes, zonder tracking, en ook zonder account. Buitenlandse overheden zoals de Franse, Duitse en Europese, hebben soortgelijke plekken.

In deze sessie komt aan bod welke rol decentralisatie en open standaarden kunnen spelen binnen sociale media. We bespreken Mastodon en de Fediverse waar social.overheid.nl onderdeel van is. Waarom is het belangrijk? Hoe werkt het? Wat zijn ervaringen van gebruikers? Hoe kan je als overheidsorganisatie een account krijgen? En hoe kun je persoonlijk meedoen?

Met bijdragen van o.a Manfred Zielinski (BZK) en Anne Joldersma (Ministerie van Algemene Zaken). 

Lopende projecten en programma’s moeten aan flink wat kaders en voorschriften voldoen. Onder meer op het gebied van informatiebeveiliging, duurzaamheid, privacy, open source software en (ook nog) open standaarden. Hoe krijg je organisaties en organisatieonderdelen zover dat ze daaraan meedoen? Dat ze conform die kaders ontwerpen en inkopen, en ook op conformiteit controleren? Waar lopen die partijen vervolgens tegenaan? Wat mag en kan je van hen verwachten, en wat niet? Hoe krijg je een gedragsverandering op gang, en wat is er nodig? Over kansen en uitdagingen daarvan gaat deze sessie. Met ervaringen van de sprekers uit de praktijk, waaronder Open source expert Maurice Hendriks van het ministerie van VWS. 

Open standaarden zijn cruciaal voor dataportabiliteit en interoperabiliteit in de cloud. Ze helpen vendor lock-in te voorkomen en ondersteunen een gezonde markt voor cloudplatforms en -diensten. Duidelijke beleidskaders, technische eisen en voldoende interne expertise zijn nodig om architecturen te beoordelen, migraties te plannen en compliance te waarborgen. Wat kan de Nederlandse overheid leren van de cloudsourcingstrategie van o.a. Nextcloud?

In deze sessie verkennen we de kansen en uitdagingen van soevereine cloudoplossingen: wat werkt, wat is lastig en welke alternatieven zijn er?

Forumlid Fleur ter Borg (CIO Rijk) gaat in gesprek met Marjan Vogel (Het Waterschapshuis) en Wladimir Mufty (SURF). Samen bespreken zij hoe de overheid meer regie kan nemen op het gebruik van een soevereine cloud. De sessie biedt ruimte voor inspiratie, discussie en het delen van eigen ervaringen.

Steeds meer mensen passen AI toe in werk (en privé-leven). AI kan veel, maar is vaak nog onbetrouwbaar. De Europese AI-Act EU vereist ‘effectief menselijk overzicht’ op AI, onder andere via nieuwe geharmoniseerde standaarden. Deze standaarden bieden concrete, technische specificaties om aan eisen voor AI-systemen met een hoog risico te voldoen.

Maar hoe brengen we dat in de praktijk? Technologie vraagt om controle, maar dwingt vaak aanpassing af. We gaan hierover in gesprek naar aanleiding van een lezing waarin enkele sterke en zwakke punten van zowel mens als machine besproken zullen worden.

Met bijdragen van o.a. Pim Haselager (Radboud Universiteit)