Verslag Forum Standaardisatie woensdag 2 oktober 2024

Vergadering	Forum Standaardisatie woensdag 2 oktober 2024
Agendapunt	1B
Documentnummer	FS-20241204.1B
Aan	Forum Standaardisatie
Van	Bureau Forum Standaardisatie
Bijlagen	Geen
Rechten	CC0 publieke domeinverklaring
Download	Verslag Forum Standaardisatie woensdag 2 oktober 2024 (PDF)

Opening, agenda, verslag

Opneming

Aanwezig: Larissa Zegveld (voorzitter), Bert Voorbraak (secretaris, Logius), Mirjam Karmiggelt (GS1 Nederland), Jeanine van Dijk (BZK-directie CIO Rijk), Anton Grootendorst (IPO), Marc van Hilvoorde (FIN), Floor Jas (SURF), Benno Overeinder (NLnet Labs), Friso Penninga (Geonovum), Anke Sikkema (EZK-directie Digitale Economie), Michiel Steltman (DINL), Lindy van de Westelaken (BZK-directie Digitale Overheid), Rudi Bekkers (TU Eindhoven), Guido Bayens (Architectuurraad Digitale Overheid), Cor Franke (Franke Interim Management), Peter den Held (gemeente Rotterdam/G4), Maud Damme (NEN) en Gerjan van den Akker (NEN)

Afwezig: Isabel van der Leij (RDI), Renate de Vree (Betaalvereniging), Fleur Ter Borg (management CIO-Rijk), Geert-Jan van de Ven (CIP), Gino Laan (RINIS), Theo Peters (VNG Realisatie), Gerard Smits (Waterschapshuis)

Aanwezig namens het bureau (BFS): Redouan Ahaloui (adviseur), Benjamin Broersma (adviseur), Désirée Castillo Gosker (adviseur), Annemieke Toersen (adviseur), Joram Verspaget (adviseur), Pam Grave (trainee), Mathieu Paapst (adviseur), Ludwig Oberendorff (hoofd), en Huib Snijders (secretaris)

Te gast: Siwert de Groot (ICTU/agendapunt 4: Open standaarden en adoptie), Robert van Wessel en Tommy van der Vorst (ICTU/agendapunt 5: Voortgang en communicatie)

Larissa Zegveld heet de aanwezigen welkom bij de vergadering van het Forum Standaardisatie. In het bijzonder de nieuwe deelnemers Maud Damme (NEN) en Gerjan van den Akker (NEN). Eveneens welkom aan de bureauleden Pam Grave en Mathieu Paaps. Aansluitend volgt een korte voorstelronde. 

Mededelingen:

Studiereis 4 december 2024: Met dank aan Mirjam Karmiggelt (GS1 Nederland) is het Forum welkom op het GS1 Demo Center, gevestigd in de Fruit Tech Campus in Geldermalsen. Standaarden zijn vaak lastig te begrijpen, in het Demo Center kun je de standaarden in werking zien. Dit betreft niet alleen standaarden in relatie tot de overheidsstandaarden, maar ook de regeldruk met betrekking tot productdata (standaarden) vanuit Brussel. Hoe werkt dit in de praktijk, vanaf het moment dat het eerste zaadje in de grond gaat tot het eindproduct, en welke standaarden worden daarbij gebruikt? De dag begint om 09:30 uur (inloop), de start is om 10:00 uur. Nadere details volgen en op naar zowel een leerzame als een ‘vruchtbare’ dag met een inspirerende agenda. 

Data Forumvergaderingen 2025: woensdag 12 februari 2025, woensdag 16 april 2025 en woensdag 24 september 2025. Er zijn nog maximaal 2 andere momenten om te vergaderen met het Forum. In ieder geval sluiten wij het vergaderjaar, zoals gebruikelijk, af in december 2025 met een studiereis.  

Ter besluitvorming

Agenda

Akkoord met de voorliggende agenda. Direct na de lunch volgt een korte presentatie (film) over DANE en DMARC.

Verslag en actiepunten Forum Standaardisatie 19 juni 2024

Akkoord. Geen verdere opmerkingen.

Staatssecretaris, Tweede Kamer, MIDO, OBDO en Forum Standaardisatie

Ter bespreking

2.a. Concept werkplan Forum Standaardisatie 2025

Het Concept Werkplan 2025 is een consolidatie en actualisatie van het werkplan 2024, met inachtneming van het Regeerprogramma (13 september 2024), de uitwerking van het hoofdlijnenakkoord. Bij een nieuw Nationale Digitaliseringsstrategie 2025 (NDS) zal het werkplan daarop worden geactualiseerd. Een NDS zal in nauwe samenwerking met de medeoverheden vorm krijgen. Zie ook 2 c. Regeerprogramma Digitalisering (incl. Kabinetsreactie Initiatiefnota “Wolken aan de horizon”).

Er is een aantal opmerkingen over aanvullingen, die worden in het werkplan aangepast. Op 4 december a.s. zal het plan opnieuw worden geagendeerd in het forum ter bespreking en vaststelling. Verzocht wordt om in een samenvattende notitie te beschrijven wat de wijzigingen zijn ten opzichte van het werkplan 2024. Verzocht wordt verder om in het werkplan ook kenbaar te maken welke acties de Forumleden zelf kunnen gaan uitvoeren. Hierbij wordt rekening gehouden met de aanbeveling om een zo realistisch en uitvoerbaar mogelijk plan te hebben, mede in relatie tot de implementatiedruk (o.a. auditlast), de administratieve lasten (personele omvang) van het BFS. De leden kunnen aanvullingen op het plan aan Huib kenbaar maken via de email: huib.snijders@forumstandaardisatie.nl

Ter toelichting

2b. Seminar Dag van de interoperabiliteit 15 oktober 2024

Zoals eerder in de Forum-vergadering van 17 april jl. gemeld, werkt het bureau in naam van het Forum Standaardisatie aan de organisatie van een kennis- en netwerkseminar dat in het teken staat van domeinoverstijgende oplossingen voor sectorspecifieke datavraagstukken. In het plenaire programma en in meerdere (10) deelsessies belichten gastsprekers dit onderwerp vanuit verschillende perspectieven. Het seminar vindt plaats op dinsdag 15 oktober van 12.00 tot 18.00 uur in de Jaarbeurs Meetup te Utrecht. Het programma biedt voldoende ruimte om te netwerken. Inmiddels hebben zich 150 geïnteresseerden aangemeld.

Stand van zaken BZK-verkenning nader vormgeven van toezicht op de wettelijke verplichte standaarden in het kader van de Wet digitale overheid

BZK heeft bijeenkomsten georganiseerd om toezicht nader vorm te geven, waarbij ook aandacht voor de rol van het OBDO. Het OBDO kan meer het toezicht op naleving van standaarden begeleiden mede in relatie tot een nieuw NDS. Voor wat betreft de digitale toegankelijkheidseisen is BZK een toezichtfunctie aan het inrichten. 
BZK en BFS zijn in gesprek over het vormgeven van toezicht op het ‘standaardisatie artikel 3 WDO’, mede in relatie tot de brief die het Forum hierover aan BZK schrijft.

Regeerprogramma Digitalisering (incl. Kabinetsreactie Initiatiefnota “Wolken aan de horizon”)

Uitgangspunt: Toekomstbestendig digitaliseren. Het kabinet streeft naar een eenduidige overheidsbenadering en werkt aan een Nederlandse Digitaliseringsstrategie voor waardengedreven en doelmatige digitalisering. Enkele steekwoorden: versterking digitale basisinfrastructuur, verbeteren informatiehuishouding, proactieve inzet op technologische ontwikkelingen, en omvat wetgeving voor betere rechtsbescherming bij algoritmes en versterkt toezicht op naleving van wetgeving. Voor meer informatie zie: https://www.rijksoverheid.nl/regering/regeerprogramma, hoofdstuk 7. https://www.rijksoverheid.nl/regering/regeerprogramma/7-goed-bestuur-en-sterke-rechtsstaat

Naar aanleiding van: De verwachting is dat de (start)brief over de nieuwe Nationale Digitaliseringsstrategie 2025 in februari 2025 naar de Kamer wordt verzonden. Het Forum adviseert de strategie te voorzien van een aanpak, met ambitie maar daar moeten dan wel de nodige middelen en capaciteit voor beschikbaar worden gemaakt. Eventuele aanvullende bijdragen vanuit het Forum kunnen kenbaar worden gemaakt bij het forumlid Lindy van de Westelaken (BZK-directie Digitale Overheid).  

Bezoek Staatssecretaris (Stas) aan Logius 27 september 2024

Bert Voorbraak geef een korte toelichting. Het werkbezoek is naar wens verlopen. Ook heeft Bert bilateraal gesproken met de Stas, waarbij goed de diepte is ingegaan. Er is een lans gebroken voor standaardisatie en mogelijk toezicht en handhaving. Daarnaast heeft de Stas opgemerkt kennis te willen maken met het Forum. De speerpunten voor de Stas zijn het Huis van Thorbecke (bestuurslaag overstijgend) en het Logius initiatief om het datacentrum meer aan te laten sluiten bij de overheid. Logius werkt het datacentrum verder uit in samenwerking met de Architectuurraad en is inmiddels “bestuurlijk op pad” om de Digitale autonomie verder vorm te geven. Voor wat betreft het datacentrum: We spreken over federatieve samenwerking met vier datacentra. Dit is de volgende stap. Logius is betrokken bij de verschillende bestuurslagen en initiatieven die ten grondslag liggen aan de Digitale autonomie. 

Terugblik OBDO 19 september 2024

Het OBDO heeft de mutaties op de ingebrachte lijsten onderhoud standaarden, modernisering en update Geo-standaarden (voor betere gegevensuitwisseling) goedgekeurd. Het onderwerp Verkenning Identificerende Nummers voor Organisaties (onderzoeksrapport), is verwezen naar het Inter Bestuurlijk Data overleg (IDO). Het IDO is het voorportaal van het OBDO, de geëigende plek ter bespreking van dit onderwerp (november a.s.).

Ter kennisname

Verslagen gremia MIDO

Geen opmerkingen.

Open standaarden, lijsten

Ter besluitvorming

Floor Jas – lid Forum Standaardisatie- geeft namens de Stuurgroep open standaarden een toelichting op onderstaande agendapunten, waarna besluitvorming volgt: 

3a.    Betere gegevensuitwisseling: NL LOM niet meer verplichten, maar aanbevelen aan de overheid (Forum-advies) 

    Het Forum gaat akkoord met dit advies. In het voorstel voor het OBDO moet expliciet naar voren komen dat een overheidsbrede werking van de standaard tot dusver en voor nu niet haalbaar is. De standaard is te sectorspecifiek voor de bovensectorale ‘pas toe of leg uit’-lijst. Met de opmerkingen om oog te houden voor de gebruikersvoorwaarden en de (voorwaarden)beschikbaarheid. De standaard heeft geen afhankelijkheden van specificaties, diensten of producten van derden waar patenten of licenties aan verbonden zijn. Kortom, in beginsel betreft het een open standaard. Waarbij opgemerkt dat dit niet per se geldt voor de onderwijsmaterialen (b.v. rechten bij Copyright) die met behulp van de standaard beschreven worden. 

3b.    Betere gegevensuitwisseling: Thesauri en Ontologieën voor Overheidsinformatie (TOOI) verplichten aan de overheid (Intakeadvies)

Het Forum gaat akkoord met dit intakeadvies. Met de aantekening dat bij het expertonderzoek ook aandacht moet zijn voor AcICT in relatie tot de administratieve lasten voor gemeenten. Ook moeten in het onderzoek organisaties worden betrokken die te maken hebben/krijgen met de Archiefwet. En maak expliciet duidelijk het onderscheid tussen gestructureerde en ongestructureerde data.  

3c.    Betere gegevensuitwisseling: Metagegevens voor duurzame toegankelijke overheidscommunicatie (MDTO) verplichtingen aan de overheid (Intakeadvies)

Het Forum gaat akkoord met dit intakeadvies. Met de opmerking om de AcICT te betrekken bij het expertonderzoek over wat hun afwegingen erbij kunnen zijn en daarbij ook het programma ‘Informatie op orde’, de Rijksorganisatie voor Informatiehuishouding in ogenschouw te nemen (waar liggen de beste kansen voor implementatie?). 

3d.    Betere gegevensuitwisseling: Nieuwe versie (2.0) NLGov REST API Design Rules verplichten aan de overheid (Intakeadvies)

Het Forum gaat akkoord met dit intakeadvies. Met de opmerking onderschrijf een goede beheersorganisatie (predicaat uitstekend beheer). Neem in het expertonderzoek ook de (aanvullende) ontwikkelingen rond GraphQL mee. 

Ter kennisname

3e.    Nieuwe versie standaarden (uitstekend beheer)

Geen opmerkingen. 

3f. Voortgang lopende procedures

    Waarbij opgemerkt: dat de mate van opvolging van de adoptieadviezen voor eerder aangemelde en getoetste versies van een standaard wordt meegenomen bij de toetsing van een nieuw aangemelde versie van diezelfde standaard. Het Forum Standaardisatie kan naar aanleiding daarvan een afweging maken in zijn besluitvorming over de aangemelde versie.

3g.    Voortgang doorontwikkeling lijst standaarden

Geen opmerkingen. 

Open standaarden, adoptie

Woordvoerder: Floor Jas

Ter besluitvorming

Monitor open standaarden 2024 (presentatie Siwert de Groot en Joost Vreuls, ICTU)

De presentatie van de monitor ziet toe op ‘Pas toe’ en ‘Leg uit’ bij aanbestedingen in 2023. De monitor laat zien dat er sprake is van een hele lichte stijging van het toepassen van de relevante open standaarden (50%). De monitor is van start gegaan in 2011. Sinds 2018 tot heden schommelt het percentage tussen de 50, 53%. De groei stagneert. Het Rijks presteert iets beter dan de medeoverheden. Bij de medeoverheden dient er meer aandacht te zijn voor veilig internet. 

Er is ook gekeken naar Cloudapplicaties 2023 (nulmeting). Driekwart van de aanbestedingen in 2023 heeft betrekking op de Cloud. Volgend jaar volgt de één meting. Vooralsnog weten we niet of de clouddiensten voldoen aan de standaarden. Dit aspect wordt meegenomen voor in de volgende monitor van 2025. 

Bij de voorzieningen is de adoptie (implementatie) van open standaarden op een hoog niveau. Met de constatering dat digitoegankelijkheid, https en hts tot heden niet op 100% zitten, wat wel het geval zou moeten zijn. 

In het bijzonder werkt ‘Leg uit’ niet zoals bedoeld en kan toezicht (en handhaving) hier verandering in brengen. Met name in de jaarverslagen zal hier meer aandacht aan besteed moeten worden. BZK zal dit punt ook betrekken bij de verkenning, het nader vormgeven van toezicht op de wettelijke verplichte standaarden in het kader van de Wet digitale overheid.

Het Forum gaat akkoord met het vaststellen van de duiding en maatregelen notitie richting OBDO, en met het rapport (de Monitor) met de aantekening dat het BFS het rapport controleert op wijzigingen en de eindversie deelt met het Forum. 

Toelichting Onderzoeksvoorstel Monitor 2025

Het voorzieningenonderzoek zal om de twee jaar plaatsvinden. Komend jaar volgt er een brede enquête om onder andere meer inzicht te krijgen in de (on)bekendheid met het beleid over de implementatie van open standaarden. Het onderzoek gaat in januari 2025 van start, met als doel de uitkomsten voor de zomervakantie met het Forum te bespreken. De focus ligt op het verkrijgen van meer inzicht in de achterliggende oorzaken van de gepresenteerde cijfers en een weging van deze cijfers. Hoe gaat Cloud te werk om compliant te zijn met de open standaarden, en welk gedrag ligt hieraan ten grondslag? Bezie ook de betrokkenheid van leveranciers en de kwaliteit van de architectuurfuncties binnen organisaties.

Ter bespreking

Resultaten Meting Informatieveiligheidstandaarden medio 2024 (presentatie Benjamin Broersma, BFS)

Het Forum neemt kennis van de resultaten van de meting van ongeveer 11.000 gemeten domeinnamen (peildatum 31 augustus 2024). Het hernoemen en splitsen naar de nieuwe ministeries is nog niet afgerond en is niet verwerkt in deze meting. De verschillende registers lopen uiteen omdat er nog geen centrale koppeling wordt gebruikt. Naar aanleiding van deze meting adviseert het BFS het volgende: configureer IPv6 en DANE bij het gebruik van Microsoft Online Exchange (Office 365) en zorg voor de implementatie van RPKI voor het einde van 2024 om aan de adoptieafspraak te voldoen. Een handreiking en filmpje helpen hierbij. Het BFS gaat hier verder mee aan de slag. 

Verzoek tot naamsverandering van IV-standaarden naar IB-standaarden: BZK verzoekt, bij monde van Linda van Weterlaken en mede op verzoek van de CIO-Rijk/CISO, om voortaan de meting aan te duiden met de term Informatiebeveiligingsstandaarden. Het BFS stelt voor om voorafgaand aan deze naamsverandering onderzoek te doen naar de gevolgen voor beleidsmakers, gebruikers en andere betrokken partijen. De bevindingen van het BFS worden gedeeld met Lindy en verder uitgeschreven door BZK.

Agendering IV-meting en Monitor open standaarden, sponsorschap en aanwezigheid

Het BFS is beschikbaar als een forumlid ondersteuning behoeft bij het uitvoeren van het sponsorschap. Het benaderen van de eigen achterban of sector draagt bij aan het behalen van de doelen. Het Forum verneemt graag de voortgang en resultaten. 

Ter Kennisname

• e. Communicatieplan Monitor Open Standaarden 2024/2025
• f. Openbaar en toegankelijk
• g. API’s (voor betere, snellere gegevensuitwisseling)
• h. Internet en beveiliging
• i. Semantiek
• j. Leveranciersmanegement

In relatie tot punt j. Leveranciersmanagement: de tarieven voor het gebruik van VMware, in 2023 door Broadcom is overgenomen (software voor virtualisatie en cloud computing), zijn in korte tijd 'geëxplodeerd'. Zijn er alternatieven beschikbaar? EZ houdt zich hiermee bezig in Europees verband. Ook het BFS zal bekijken welke alternatieven (open source) beschikbaar zijn. Verder zijn er geen opmerkingen bij de punten e. t/m j.

Voortgang en communicatie

Woordvoerder: Rudi Bekkers

Ter bespreking

Internationaal: Presentatie Onderzoek, Nederlandse participatie Standaardisatie (Robert van Wessel, Tommy van der Vorst en René Jacobs, ICTU)

Internationaal blijft belangrijk voor op de agenda. Vandaag bespreken wij hoe Nederland betrokken is bij het creëren van standaarden in Europa en Internationale Standaardorganisaties. Het onderzoek is nog gaande, voor nu alvast de eerste tussenresultaten.  

De onderzoeksvragen uit de opdracht zijn onderverdeeld in: a. kwantitatief, de mate van Nederlandse vertegenwoordiging in de betreffende gremia; b. kwalitatief, wat zijn de motieven en de beweegredenen en; c. beleidsmatig, wat te doen vanuit de overheid om beter te kunnen participeren in de gremia. In scope zijn: 11 Internationale standaardisatie-organisaties en 5 EU organisaties. 

Dit heeft tot heden geresulteerd in de vogelende bevindingen kort samengevat:

• In totaal worden 35 organisaties geïnterviewd. Het betreft een mix van overheid en privaat organisaties, verschillend in bedrijfsgroottes. Zowel vanuit de Nederlandse overheid en de organisaties vanuit de EU. De onderzoeker verzoekt het Forum indien mogelijk hen te voorzien van andere te interviewen belanghebbenden.
• De analyse wordt bewerkt met een tool Atlas.ti. Het eerste beeld is divers m.b.t. de rol van de Nederlandse overheid. Op Telecomgebied is er een goede samenwerking met en tussen de overheid en het bedrijfsleven. Op de meer ‘hype’ achtige onderwerpen zoals AI, Kwantum is de zichtbaarheid van de overheid wat minder (op welke paarden ga je wedden). Persoonlijke motivaties tot deelname spelen ook een rol. Als expert op het gebied van standaardisatie is dit de kans om dit te etaleren (verkopen) en informatie te ontvangen. En het is een complex werkveld waarbij je elkaar nodig hebt om gezamenlijk tot resultaten te komen. 
• Er is ook een concurrentiestrijd gaande tussen wat in de formele standaardisatieorganisaties is, de consortia en open source community. 

Voor wat betreft de kwantitatieve analyse: 

• Gekeken wordt over een periode van 5 jaren m.b.t. de vertegenwoordiging van Nederlandse belanghebbenden. De geproduceerde gegevens geven input aan het onderzoek ter verdere duiding van trends. 
• Er zijn verschillende elementen van belang: wie zijn de Nederlandse belanghebbenden, hoe werken deze organisaties (formeel of op persoonlijke titel); de vorm van participatie, de aanwezigheid/ lidmaatschap en vanuit welke rol neem je deel; en wat kun je meten, wat zegt dat. Je hebt een teller (aantal) maar je hebt ook een noemer nodig. 
• De gevolgde 2 stappen: Er is veel informatie verzamelt bij 11 SSO’s (via o.a. API-toegang) wie daar lid is en welke rol ze vervullen. Dit heeft geresulteerd in een lange database (rond de 500.000 rijen met gegevens). Attributie, wat kunnen we toewijzen aan Nederland met 5 categorieën van gradatie van participatie om deze zo goed mogelijk te duiden en te mappen. Het vorenstaande geeft de complexiteit van het onderzoek weer, de data zijn rijker dan hetgeen nu gepresenteerd is.

Naar aanleiding van het gepresenteerde enkele aanvullende opmerkingen: 

• Dit onderzoek betreft het totaalbeeld van de Nederlandse participatie. De 11 standaardisatieorganisaties zijn tot stand gekomen door te kijken naar de grootste en belangrijkste bedrijven. In deze fase en ter afronding van het onderzoek is het niet mogelijk om alsnog de organisatie GS1 toe te voegen. Bij een vervolgonderzoek zal ook GS1 worden betrokken, met aandacht voor de prioriteiten en welke vragen dan te beantwoorden. 

De overall conclusie voor nu, vanuit de geïnterviewden Nederlands belanghebbenden, is dat de overheid nog wel wat stappen kan zetten om te komen tot een meer strategische agenda. Waarbij opgemerkt dat het beeld wisselend is, waar zet je als overheid op in?

Ter kennisname

• b. Forum Standaardisatie en Cloud
• c. Actualisatie Handreiking Betrouwbaarheidsniveaus
• d. Review architectuurdocumentatie Digitale Overheid MIDO (Domein Toegang en Domein Infrastructuur)
• e. Communicatie
• f. Mogelijke onderwerpen en presentaties voor volgende overleggen
• g. Overzicht columns en podcasts Larissa Zegveld in iBestuur

Voor wat betreft g. Larissa en Rudi Bekkers geven een interview over open cloudstandaarden in iBestuur. Verder geen opmerkingen. 

Rondvraag

Op 10 oktober a.s. is het congres Internet in beeld te Amsterdam. 

Sluiting

De voorzitter sluit de vergadering om 12.00 uur.

Actiepunten

#	Actiepunt	Wie	Per datum	Status	Werkplan 2024
181	Oplevering en agendering in komende Forum-vergadering van de Handreiking Betrouwbaarheidsniveaus	BFS	17 apr 2024	Loopt	1.4
180	Betrekken desbetreffende Forum-leden voor onderzoek naar internationale standaardisatie	Sponsorgroep Internationaal	17 apr 2024	Loopt	4.1
179	Link leggen met besluitvorming OBDO en FS via site	BFS	17 apr 2024	Loopt	5.3
178	Mirjam Karmiggelt informeren over (aanmelding) ACME	BFS	28 feb 2024	Gedaan	2.1
177	Eerste indrukken onderzoek international standaardisatie in Forum	Sponsorgroep Internationaal	28 feb 2024	Een komende vergadering	4.1
176	Presentatie RDI over mogelijkheden van toezicht	Isabel van der Leij	28 feb 2024	Gedaan juni vergadering	3.26.2
175	Uitwerken peiling adoptiemaatregelen	BFS	28 feb 2024	Gedaan juni vergadering	3
174	Schriftelijke review metadateren enkele aanbevolen standaarden als ‘gangbaar’ (bij publicatie met legenda).	BFS	28 feb 2024	Loopt	2.2.2
170	Bespreking migratie SIDN en cloud afhankelijkheid.	Forum Standaardisatie	28 feb 2024	Een komende vergadering	1.2
168	Nadere toelichting HLF en/of MSP en/of Rolling Plan	Rudi Bekkers	13 dec 2023	Een komende vergadering	4.2
165	Geldigheid AMvB Wdo voor hogescholen en universiteiten	BZK	13 dec 2023	Gedaan	3.4
164	Suggesties voor invulling vrije plaatsen	Forum Standaardisatie	13 dec 2023	Loopt	8
162	Hoe (ptolu-) open standaarden een bijdrage kunnen leveren aan trajecten als Cloud en Federatief Datastelsel	BFS	27 sept 2023	Loopt	1.3
161	Verkennen bijdragen vanuit Forum (verbinder of verkenner) aan High-Level Forum on European Standardisation	BFS	27 sept 2023	Afgerond	4.2
160	Verzenden IV-meting en Monitor open standaarden aan Tweede Kamer	BZK	Doorlopend	Loopt	3.1
158	Onderzoek Nederlandse participatie in internationale standaardisatie	BFS i.s.m. Larissa Zegveld, Lindy van de Westelaken en Ludwig Oberendorff	27 sept 2023	Onderdeel onderzoek Internationaal	4.1
156	NIS2 i.r.t. ontwikkelingen rond Agentschap Enisa	BFS	27 sept 2023	Volgt	4
155	svz rond mogelijkheden toetsen grote ICT-projecten op toepassen ‘ptolu’-beleid	BFS	14 juni 2023	Wordt ingepland	3.30
154	Toelichting afgevaardigde Ned. delegatie op hoe delegatie te werk gaat en wat deze inbrengt	BFS/sponsorgroep internationaal	14 juni 2023	Wordt ingepland	4
153	Verkenning naar (benodigde) standaard waarmee een organisatie kan verklaren qua ICT in control te zijn	BFS/Michiel Steltman	14 juni 2023	Loopt	3.26.1
152	Stand van zaken doorontwikkeling lijsten (Paul Dam)	BFS	14 juni 2023	FS 27 september 2023	2.2.2
150	In FAQ nadere duiding (inzoomen) verplichting voor linked data (web API’s), endpoints, websites die ogen als apps, en apps (laatste vallen er niet onder)	BFS via BZK	14 juni 2023	volgt	2
149	Afstemmen met BZK-timing actualisatie Forum-leden in instellingsbesluit	BFS via BZK	14 juni 2023	Najaar	8
145	Lijst ‘andersoortige standaarden’ inzichtelijk maken voor Forum	BFS	8 februari 2023	volgt	2.2.2
144	Stand van zaken follow up OBDO-afspraak CIO Rijk plan van aanpak adoptie IV-standaarden	CIO Rijk	8 februari 2023	Doorlopend	3.2
143	Nader bespreken ontwikkelingen EU Internet Standards Deployment Monitoring Website	Sponsorgroep Internationaal met Forum	7 dec 2022	Volgt	4
142	Bespreken met oud-collega RDW – watermanagement en internationaal – n.a.v. enquête inventarisatie internationale thema’s Forum-leden en achterban	Peter den Held	7 dec 2022	Schrappen	4
141	Met Forum reflecteren op hoe open standaarden toe te passen buiten aanbestedingen om (bijvoorbeeld met best practices)	Stuurgroep	7 dec 2022	Volgt	3
136	Verbinding Strategie Digitale Economie met onderzoek CIO Rijk naar overheidsnetwerken	Thomas Faber, Peter der Held	7 dec 2022	Afgerond	Nieuw
124	Afstemmen met Theo Peters over vertegenwoordiging waterschappen in Architectuurraad	Gerard Smits	28 septs 2022	Status?	5.1
121	Bereikbaarheid 112 i.r.t. afschakeling 2G en 3G bespreken met ETSI en hierover in volgende Forum- vergadering terugkoppelen.	EZK (Alisa Heaver)	8 juni 2022	Volgt	Nieuw
86	Nieuwe updates over WDO in  Forum	BZK	21 april 2021	Doorlopend als er nieuws te melden is	3.34

Afgeronde actiepunten

173	Betrekken Forum bij evaluatie MIDO (o.a. Larissa Zegveld, Peter den Held en Ludwig Oberendorff)	BFS	28 feb 2024	Loopt
169	Toelichting op alg. ontwikkelingen id mngt	Olivier van der Post	13 dec 2023	Een komende vergadering
166	Internetconsultatie in eigen achterban onder de aandacht brengen	Forum Standaardisatie	13 dec 2023	Beëindigd