Streefbeeldafspraak IPv6

Samenvatting

IPv6 is de open internetstandaard die iedere internetgebruiker nodig heeft om ook in de toekomst onbelemmerd gebruik te kunnen maken van internet. De Nederlandse overheid digitaliseert haar dienstverlening in hoog tempo en om voor alle inwoners en ondernemingen ook in de toekomst bereikbaar te blijven, moeten haar websites en mailservers ook via IPv6 (naast het oude beperktere adresprotocol IPv4) bereikbaar worden gemaakt. Naast deze bereikbaarheid is IPv6

enabler van innovatie en groei van internet.

Daarom wordt de overheid opgeroepen, om rond IPv6 een streefbeeldafspraak te maken, door de ondertekenaars van de intentieverklaring IPv6. Het gaat om MinEZK, MinBZK, NCSC, KPN etc. [graag dubbelchecken en aanvullen] Logius, VNG Realisatie

IPv6 staat al sinds 2010 op de lijst verplichte standaarden. IPv6 kende jarenlang een zeer trage adoptie. Nederland deed het veel slechter als ons omringende landen. De IPv4 adressen raken eind 2019 op. Daarnaast zien we beweging bij internet service providers, telecomprovider KPN maakt IPv6 mogelijk voor hun mobiele klanten.

[Evt, toevoegen Wat gaat er fout als we nu niks doen?]

Tegelijkertijd hebben een aantal overheidsorganisaties, leveranciers en serviceproviders een intentieverklaring ondertekend om alles te doen wat in hun vermogen ligt om IPv6 te ondersteunen, zodat overheidsorganisaties uiterlijk per 31 december 2021 extern (d.w.z. via website en e-mail) volledig bereikbaar zijn via IPv6. Naast het maken van een streefbeeldafspraak roepen de ondertekenaars op om periodiek te meten en te rapporteren over de implementatievoortgang. De adoptiestatistieken van Bureau Forum Standaardisatie versterken het beeld dat de tijd rijp is om in te zetten op een streefbeeldafspraak om de adoptie van IPv6 een extra impuls te geven.

Gevraagd besluit

Aan het Forum wordt gevraagd om in te stemmen met het advies om aan het OBDO de volgende punten voor te leggen:

Een streefbeeldafspraak te maken om alle overheidswebsites en e-maildomeinen van de overheid uiterlijk eind 2021 volledig bereikbaar te laten zijn via IPv6.
Het Forum Standaardisatie opdracht te geven de implementatievoortgang halfjaarlijks te meten en te rapporteren over de implementatievoortgang.

Dit advies is gebaseerd op de oproep van diverse overheidsorganisaties en marktpartijen aan het Forum Standaardisatie, de resultaten die geboekt zijn naar aanleiding van de eerdere streefbeeldafspraken van het Nationaal Beraad en het OBDO rondom het overheidsbreed implementeren van informatieveiligheidstandaarden voor websites en e-mail, en het momentum rondom IPv6. Deze resultaten worden in het vervolg van deze notitie gepresenteerd en toegelicht.

Oproep aan Forum Standaardisatie

Op 4 oktober ondertekenden Logius, VNG Realisatie, verschillende leveranciers, serviceproviders en andere overheidsorganisaties een intentieverklaring om de implementatie van IPv6 te versnellen. Zij focussen zich in eerste instantie op de externe bereikbaarheid. De ambitie is om het mogelijk te maken dat alle overheidsorganisaties eind 2021 via IPv6 bereikbaar zijn. De ondertekenaars roepen Forum Standaardisatie op om een overheidsbrede implementatieafspraak voor IPv6 te maken (net als eerder voor de internetbeveiligingsstandaarden is gedaan), en ook om periodiek te meten en te rapporteren over de implementatievoortgang.

Intentieverklaring

De ondertekenaars, bestaande uit zowel overheden als leveranciers, willen deze ontwikkeling nu graag gaan versnellen. Zij zullen zelf alles doen wat in hun vermogen ligt om IPv6 te ondersteunen, zodat overheidsorganisaties uiterlijk per 31 december 2021 extern (d.w.z. via website en e-mail) volledig bereikbaar zijn via IPv6. De ondertekenaars roepen daarnaast het Forum Standaardisatie op om een overheidsbrede implementatieafspraak voor IPv6 te maken (net als eerder voor de internetbeveiligingsstandaarden is gedaan), en ook periodiek te meten en te rapporteren over de implementatievoortgang.

Eerdere streefbeeldafspraken

Sinds 2015 biedt het Platform Internetstandaarden de mogelijkheid om via de website Internet.nl domeinen te toetsen op het gebruik van een aantal moderne internetstandaarden, waaronder een aantal informatieveiligheidstandaarden, die op de ‘pas toe of leg uit’-lijst van Forum Standaardisatie staan. In datzelfde jaar is Forum Standaardisatie gestart om met behulp van Internet.nl een halfjaarlijkse meting van de adoptiegraad van informatieveiligheidsstandaarden voor overheidsdomeinen (web en e-mail) uit te voeren.

Die metingen hebben ertoe geleid dat het Nationaal Beraad in februari 2016 de ambitie uitsprak deze standaarden versneld te willen adopteren. Dit betekent concreet dat voor deze standaarden niet het tempo van ‘pas toe of leg uit’ wordt gevolgd (d.w.z. wachten op een volgend investeringsmoment en dan de standaarden implementeren), maar dat actief wordt ingezet op implementatie van de standaarden op de kortere termijn. Onderdeel van deze afspraak is dat Forum Standaardisatie de voortgang van de adoptie meet en inzichtelijk maakt. De halfjaarlijkse IV-meting is ook onderdeel van de jaarlijkse Monitor Open standaarden beleid.

De eerste streefbeeldafspraak is eind 2017 afgelopen. Begin 2018 is een eindmeting voor deze afspraak gepubliceerd. Ondanks een grote stijging de afgelopen twee jaar was volledige adoptie nog niet bereikt. Daarom zijn deze afspraken in april 2018 herbevestigd en aangevuld met aanvullende streefbeeldafspraken door het Overheidsbreed Beleidsoverleg Digitale Overheid (OBDO), de opvolger van het Nationaal Beraad.

Bij een evaluatie van de eerste streefbeeldafspraak werd geconcludeerd worden dat de streefbeeld-afspraak van het Nationaal Beraad over de adoptie van IV-standaarden voor eind 2017 een succes is geweest. Met deze afspraak werd beoogd om een grote stimulans te geven aan de adoptie van deze standaarden, en dat is ook feitelijk terug te zien in de resultaten.

Het succes van deze afspraak is toe schrijven aan een aantal punten die meer algemeen geformuleerd kunnen worden:

De afspraak speelt een informerende rol. Het maakt duidelijk aan organisaties wat er moet gebeuren en wanneer dit gedaan moet zijn, en dat geeft richting aan de adoptie.
De afspraak speelt een dwingende rol. Organisaties worden aangesproken wanneer ze niet voldoen aan de gemaakte afspraak.
De afspraak speelt een ondersteunende rol. Organisaties zoals Forum Standaardisatie die adoptie stimuleren kunnen in contact met organisaties verwijzen naar de gemaakte afspraken.

Ook bij de aanvullende streefbeeldafspraken is de groei in adoptie van de standaarden duidelijk zichtbaar in de metingen:

Statistieken IPv6 adoptie

IPv6 maakt reeds onderdeel uit van de meettool Internet.nl. Hierdoor zijn er door middel van bijvangst al statistieken bekend van de IPv6 adoptie onder de 548 domeinen die deel uitmaken van de Meting Informatieveiligheidstandaarden. We zien dat er het laatste jaar met name voor overheidswebsites een flinke stijging waarneembaar is in de toepassing van IPv6. Dit sterkt ons in het beeld dat de tijd nu rijp is om de adoptie een sterkere impuls te geven middels het maken van een streefbeeldspraak.

Hoe meten we IPv6 adoptie

De meting wordt uitgevoerd middels een bulktoets via de API van Internet.nl. Voor de webserver wordt het hoofddomein getoetst met de toevoeging www. (dus: www.forumstandaardisatie.nl), omdat het gebruikelijk is dat de website daarop bereikbaar is. Voor de maildomeinen wordt getoetst zonder enig voorvoegsel omdat dat doorgaans gebruikt wordt als e-maildomein (dus @forumstandaardisatie.nl).

In totaal zijn in deze meting 548 domeinnamen van overheidsorganisaties getoetst, bestaande uit:

Domeinen die horen bij de deelnemers van het OBDO;
De domeinen die horen bij voorzieningen van de basisinfrastructuur (GDI);
De 30 best bezochte domeinen van Rijksoverheden (en uitvoerders);
De domeinen van de andere overheidsorganisaties die direct of indirect vertegenwoordigd zijn in het OBDO, zoals:
- Uitvoerders (de Manifestpartijen);
- Partijen die behorend tot Klein LEF;
- Gemeenten;
- Provincies;

Documentatie-type

vergaderstuk

Streefbeeldafspraak IPv6

Content