Content
Wie digitale soevereiniteit wil en minder afhankelijk van leveranciers wil zijn, kan niet om open standaarden heen. De nieuwste resultaten van de Monitor Open Standaarden 2026 tonen waar de overheid vorderingen maakt en waar het beleid blijft steken.
Stagnatie in aanbestedingen
De cijfers tonen een aanhoudende stagnatie als het gaat om het uitvragen van open standaarden in aanbestedingen. In de 70 onderzochte aanbestedingen was in totaal 1080 keer een open standaard relevant, maar slechts 534 keer werd daar ook om gevraagd. Dit komt neer op 49 procent. Het percentage schommelt al vijf jaar rond de vijftig procent, waarmee het openstandaardenbeleid een verzadigingspunt lijkt te hebben bereikt.
Gelukkig zijn er ook positieve uitschieters: vijftien aanbestedingen kregen het oordeel perfect, waaronder die van het ministerie van Defensie, het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, en de gemeenten Tilburg en Emmen.
Verbetering bij nationale voorzieningen
Tegenover de aanbestedingen staat juist een sterke groei bij de 32 nationale voorzieningen. De toepassing van relevante standaarden binnen de nationale voorzieningen is gestegen naar 89 procent, na 81 procent in 2024 en 64 procent in eerdere jaren. Bij 17 voorzieningen zijn verbeteringen geconstateerd, tegenover 6 voorzieningen waar de toepassing van bepaalde standaarden is verslechterd. Ook al gaat het op dit vlak de goede kant op, blijvende aandacht is noodzakelijk.
Versterking juridische basis van de verplichting
Om de toepassing van open standaarden echt van de grond te krijgen, pleit Forum Standaardisatie onder andere voor een steviger juridische basis in de Wet Digitale Overheid en om meer open standaarden wettelijk te verplichten.