Content
Tijdens het ECP Jaarfestival 2025 vond een levendige paneldiscussie over de vraag hoe Nederland en Europa meer regie kunnen nemen op digitale autonomie. Een volle zaal en scherpe publieksvragen zorgden voor een inhoudelijke discussie. Na afloop werd hiervan een samenvattende podcast Digitale Autonomie opgenomen. Gespreksleider Olia Kanevskaia Whitaker (Utrecht Universiteit), tafelde na met Niels ten Oever (Universiteit van Amsterdam) en Rudi Bekkers (professor Technische Universiteit Eindhoven en lid Forum Standaardisatie) over de internationale positie van Nederland.
Internationale positie van Nederland
De panelleden waren het erover eens dat Nederland niet overal tegelijk zichtbaar kan zijn. Capaciteit is beperkt, waardoor strategische keuzes nodig zijn. Nederland werkt vaak samen met Duitsland en het VK, maar die samenwerking kan consistenter en doelgerichter. Tegelijkertijd dragen Nederlandse partijen zoals NLnet Labs en PowerDNS wél substantieel bij in internationale gremia als IGF en IETF, al vaak vanuit de industrie en minder via een officiële overheidsdelegatie.
Europese en mondiale dynamiek
China’s langetermijnstrategie werd vaak genoemd. Hoewel China ver voorloopt op sommige domeinen, benadrukte het panel dat Europa met instrumenten als de AI Act laat zien dat het nog steeds normerend vermogen heeft. Europese spelers zoals Nokia en Ericsson hebben bovendien wereldwijd grote invloed in standaardisatieprocessen. Cruciaal volgens de panelleden: investeren in expertise, talent en daadwerkelijke participatie.
Standaarden, veiligheid en marktwerking
Open standaarden zijn noodzakelijk voor autonomie, maar worden te langzaam geadopteerd. IPv6 werd genoemd als voorbeeld waar de markt faalde vanwege een veelheid aan technische wensen en regulatie nodig was. Vrijblijvendheid houdt afhankelijkheden in stand. Afdwingbaarheid via wet- en regelgeving blijft soms noodzakelijk, mits in samenwerking met marktpartijen. Daarbij werd benadrukt dat autonomie geld kost, en dat financiering in Europa beter moet worden georkestreerd.
Waarden, geopolitiek en technologie
De vraag hoe Europa omgaat met technologie uit landen met andere waarden (bijv. Huawei) leidde tot een genuanceerd gesprek. Veiligheid is belangrijk, maar het panel waarschuwde ook voor te simplistische economische of geopolitieke argumenten. Minder afhankelijkheid via open standaarden blijft de rode draad.
Wat vraagt dit van Nederland en Europa?
In de slotronde benadrukten de panelleden:
- Focus aanbrengen – kies bewust waar we wel en niet op inzetten.
- Expertise opbouwen – langdurig investeren in kennis, vooral op ICT en standaardisatie.
- Samenwerking versterken – tussen overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen.
- Beter organiseren – van financiering, capaciteit en rolverdeling, zowel nationaal als Europees.
- Inzicht vergroten – maak zichtbaar welke Nederlandse bedrijven al bijdragen aan internationale standaardisatie.