Memo besluitvorming Forumadvies MDTO en Forumadvies TOOI

Content

Vergadering: Forum Standaardisatie woensdag 10 december 2025

Agendapunt: 3 (bijlage)

Documentnummer: FS-20251210.3A

Rechten: CC0 publieke domeinverklaring

MDTO

Voorstel om voor nu geen definitief besluit te nemen over het verplichten ('Pas toe of leg uit') van MDTO via plaatsing op de 'Pas toe of leg uit'-lijst van het Forum Standaardisatie.

De definitieve besluitvorming over het Forumadvies wordt voor ten minste een half jaar uitgesteld – net als over het Forumadvies TOOI – totdat de genoemde onduidelijkheden onder criterium Toegevoegde waarde en criterium 'Open standaardisatieproces' zijn opgelost, in lijn met de gedachte van 1 overheid. Hiermee zegt het Forum Standaardisatie nu geen NEE, maar vraagt het conformiteit aan de gestelde inhoudelijke criteria voor plaatsing op de 'Pas toe of leg uit'-lijst. De beoogde functionele toepassing van MDTO is te relevant voor het vindbaar, beschikbaar en toekomstbestendig houden van overheidsinformatie om nu via een 'nee' het verplichten van MDTO aan de overheid voor onbepaalde tijd stil te leggen.

Criterium 'Open standaardisatieproces'

Onduidelijkheden zijn er over:

  • De transparantie van het besluitvormingsproces: deze is in de praktijk beperkt: vaak is alleen inzage mogelijk in vergaderdata en -stukken, terwijl de lange-termijnagenda pas achteraf beschikbaar gesteld.
  • exacte besluitvormingsprocedure voor sommige belanghebbenden niet altijd duidelijk of gemakkelijk vindbaar.
  • Huidige manier ontsluiting afzonderlijke modules de meest transparante of gebruiksvriendelijke wijze van communiceren.
  • Onduidelijk welk versiebeleid precies geldt voor de verschillende onderdelen van MDTO.

Geconstateerd wordt dat BFS NA al in vroeg stadium geadviseerd en ondersteund heeft om e.e.a. beter in te richten, maar dat daar op dit moment nog geen volledige opvolging aan gegeven is.

Tevens zijn er zorgen van Geonovum over de reikwijdte van het opgestelde functioneel toepassingsgebied, onder andere in relatie tot standaarden als DCAT-AP-NL en de Nederlandse profielen op ISO 19115/19119. MDTO wekt de indruk zich primair te lenen voor metadateren van documentaire informatievoorziening en minder voor metadateren van datasets. Het risico ontstaat dat men een dataset alléén met MDTO gaat metadateren (en niet met DCAT AP NL). Deze zorgen hadden in een eerder stadium geadresseerd kunnen worden, juist wanneer er sprake was geweest van een opener standaardisatieproces.

Een aparte notitie van Nationaal Archief en Geonovum om de samenhang tussen MDTO en DCAT AP NL te duiden kan daarbij helpen. Een dergelijke notitie is in navolging van de notitie Relatie tussen MDTO en TOOI; bij de aanvang van de toetsingsprocedures van MDTO en TOOI is de Relatie MDTO en TOOI in beeld gebracht via een afzonderlijke notitie. Het uitwerken van de relatie tussen metadatastandaarden is ook een onderwerp van het Stelsel van Metadatastandaarden (in opdracht van het OBDO). Het zoeken van synergie met het Stelsel bij het opstellen van een dergelijke notitie is ook al opgenomen als Advies in het Forumadvies MDTO. Vanuit gebruikersperspectief heeft het de voorkeur om deze duidelijkheid tegelijk met het besluit tot plaatsing op de lijst te kunnen communiceren.

In een gezamenlijke communicatie dient het Forum Standaardisatie daarom bij plaatsing van MDTO op de 'Pas toe of leg uit'-lijst duidelijk te omschrijven hoe MDTO zich tot andere standaarden verhoudt, en duidelijkheid te geven, met name vanuit MDTO, dat aanpalende standaarden zoals DCAT AP NL en ISO 19115/19119 naast elkaar een plek hebben.

TOOI

Voorstel om voor nu geen definitief besluit te nemen over het verplichten ('Pas toe of leg uit') van de URI's uit de (acht) TOOI-registers die worden genoemd in TOOI-registers 1.0.3 via plaatsing op de 'Pas toe of leg uit'-lijst van het Forum Standaardisatie.

De definitieve besluitvorming over het Forumadvies wordt voor ten minste een half jaar uitgesteld – net als over het Forumadvies MDTO – totdat de genoemde onduidelijkheden onder criterium 'Toegevoegde waarde' en onder criterium 'Open standaardisatieproces' zijn opgelost, in lijn met de gedachte van 1 overheid. Hiermee zegt het Forum Standaardisatie nu geen NEE, maar vraagt het conformiteit aan de gestelde inhoudelijke criteria voor plaatsing op de 'Pas toe of leg uit'-lijst. De beoogde functionele toepassing van de URI's uit de TOOI-registers is te relevant voor het uitwisselen en publiceren van overheidsinformatie om nu via een 'nee' het verplichten van TOOI aan de overheid voor onbepaalde tijd stil te leggen.

Criterium 'Toegevoegde waarde'

Onduidelijkheden zijn er over:

  • de kosten van implementatie: of deze opwegen tegen de toegevoegde waarde

Criterium 'Open standaardisatieproces'

  • het specificatiedocument: het wordt niet samenhangend genoeg bevonden en er zitten dubbelingen in de informatie. Dit vraagt om nadere aanscherping.
  • Het besluitvormingsproces: op dit moment worden beslissingen nog genomen door de TOOI-redactie en wordt alleen verantwoording afgelegd naar de directe opdrachtgever van TOOI. Er zal op korte termijn een redactieraad worden ingericht waarin belanghebbenden in de besluitvorming worden betrokken.
  • De besluitvorming: het is onbekend of de besluitvorming plaats vindt op een wijze die zoveel mogelijk recht doet aan de verschillende belangen. Wel heeft KOOP het afgelopen jaar sessies voor belanghebbenden georganiseerd, maar deze ontwikkeling moet zich nog verder bewijzen.
  • De Bezwaarprocedure: er is nog geen escalatiemogelijkheid. De klachtenprocedure is minimaal gedocumenteerd en er is ruimte voor verdere professionalisering van het klachtenafhandelingsproces.
  • Overleggen met belanghebbenden over doorontwikkeling en beheer van de standaard: hoewel er een intentie is om structurele community sessies te organiseren, zijn deze tot op heden nog niet regelmatig opgezet. Ook recentelijk hebben er geen overleggen meer plaatsgevonden.
  • Openbare consultaties: KOOP organiseert geen openbare consultatie voordat (een nieuwe versie) de standaard wordt vastgesteld.

Op deze punten is KOOP al meerdere jaren (sinds de intake) door het BFS van verbetersuggesties voorzien. Geconstateerd wordt dat deze suggesties nog niet volledig zijn opgevolgd.

Documentatie-type

vergaderstuk