Basisvoorzieningen

Wat is een (Basis)voorziening

Een voorziening is een bouwsteen voor de elektronische overheid, die bijdraagt aan dienstverlening aan burgers, bedrijven of medeoverheden. Het is een samenstel van bijvoorbeeld informatie, organisatie en/of koppelvlak, en bevat in ieder geval een elektronische (geautomatiseerde) component. De term basisvoorziening wordt gebruikt omdat het uiteindelijk  gaat om voorzieningen die zich  lenen voor generiek gebruik.

Rol van Forum en College

In het voorjaar van 2010 heeft BZK in het Forum Standaardisatie de vraag gesteld of het College en Forum een rol zouden kunnen en moeten spelen bij het 'erkennen' van basisvoorzieningen van de e-overheid, om daarmee grootschalige aansluiting op en het gebruik van deze voorzieningen te versnellen.  Om hier invulling aan te geven heeft BFS, analoog aan de procedure voor het toetsen van standaarden, een conceptprocedure en criteriaset voor het toetsen van voorzieningen opgesteld. Deze erkenningsprocedure heeft als doel om:

- Het aan betrokken partijen duidelijk te maken wat basisvoorzieningen zijn en welke van die basisvoorzieningen men geacht wordt te gebruiken met uitsluiting van specifiek lokale oplossingen;

- Het gedrag van de betrokken partijen op een effectieve wijze beïnvloeden zodat de erkende basisvoorzieningen ook inderdaad worden geadopteerd.

Procesverloop

De voorziening Suwinet Inkijk en Inlezen is als eerste voorziening aangemeld voor toetsing ten behoeve van een lijst met erkende basisvoorzieningen. Bij de  toetsing en advisering wordt het Bureau Forum Standaardisatie  ondersteund door een (externe) begeleidende partij.

Het toetsingsproces van de voorziening kent als stappen:

- intake en eerste toetsing aan criteria
- het opstellen van een advies door een expertgroep,
- de openbare consultatie van het concept advies
- de daarop volgende advisering door het  Forum en besluitvorming door het College.

De huidige fase - die van de openbare consultatie - heeft als doel de brede toetsing van het concept-advies door de expertgroep.

De 'pas toe of leg uit' toetsingsprocedure

Het besluit om een voorziening onder het 'pas toe of leg uit'-regime te plaatsen is altijd gekoppeld aan een specificatie van het bereik van dat regime voor die specifieke voorziening. Dit bereik wordt bepaald door:

  • Het werkingsgebied van de basisvoorziening die ter beoordeling voorligt. 
    Dit is het domein (organisatorisch, taakvelden) binnen de overheid waarin de voorziening wordt of kan worden toegepast. Bijvoorbeeld: gemeenten, provincies, waterschappen, Rijk, zorginstellingen.
  • Het toepassingsgevied van de basisvoorziening die ter beoordeling voorligt. Dit is de omschrijving van het functionele gebied van de voorziening.

Leg uit gronden

Voor dat toepassings- en werkingsgebied waarvoor de voorziening onder het pas-toe-of-leg-uit regime wordt geplaatst kan alleen van gebruik van de voorziening worden afgezien:
- Als de basisvoorziening een onaanvaardbaar risico oplevert voor de bedrijfsvoering (bijvoorbeeld niet kan voldoen aan zeer specifieke eisen op het gebied van performance of beveiliging);
- Als aansluiting een onevenredig beslag zou leggen op tijd, capaciteit of financiën;
- Als aansluiting strijd oplevert met (inter)nationale regels of afspraken.

Organisaties dienen dan in de bedrijfsvoering paragraaf van het jaarverslag de aanwezigheid van deze uitzonderingsgronden te onderbouwen.

Het vervolg

Na het doorlopen van de openbare consultatie, wordt op basis van het expertadvies en de reacties uit de consultatie, een advies opgesteld aan het Forum en College Standaardisatie.  Dit advies bevat een motivering voor het wel of niet plaatsen van de voorziening onder het pas toe of leg uit regime en een gericht advies dat de adoptie van de voorziening moet helpen bevorderen.

In mei 2012 besluit het College tenslotte over de toepasbaarheid en het definitief maken van de procedure en, mits dit besluit positief is, over de opname van de Suwinet Inkijk en Inlees voorziening als eerste 'erkende' basisvoorziening waarvoor een 'pas toe of leg uit'  -regime zal gaan gelden.