Jaarverslag 2009

Ik ben Nico Westpalm van Hoorn. Ik ben CIO bij het Havenbedrijf Rotterdam en sinds vier jaar voorzitter van het Forum standaardisatie.

Ik ben voor deze functie gevraagd omdat ik met mijn Rotterdamse ervaring veel met standaardisatie te maken heb.

In Rotterdam worden veel containers omgezet zo'n tien miljoen per jaar. Dat is op zich al een vorm van standaardisatie, de container...

Elke container heeft veel elektronische berichten bij zich omdat we allang geleerd hebben hier in de haven dat je dat niet met papier en potlood meer moet doen maar dat je dat in computerkoppelingen moet oplossen.

Dus alles wat er aan berichten over containers rondgaat gaat elektronisch.

En om het elektronisch te doen moet je standaardisatie hebben.

Vervoers- en informatiestromen kunnen alleen goed lopen als alle partijen in zo'n keten dezelfde taal spreken en dezelfde standaarden gebruiken. Dat is in de haven aan de orde van de dag.

Op deze manier kan logistiek Nederland echt goed opereren.

In het Forum Standaardisatie zitten deskundigen uit verschillende maatschappelijke sectoren:

• onderwijs,
• banken,
• overheid.

Maar allemaal mensen met een achtergrond in standaardisatie.

Wij vergaderen zo'n zes keer per jaar over adviezen die wij geven.

We worden ondersteund door Logius. Logius zorgt ervoor dat we ons werk goed kunnen doen. Dat we de juiste adviezen krijgen,dat het juiste onderzoek gedaan wordt.

En binnen Logius is er een apart bureau, het Bureau Forum Standaardisatie
dat dat werk voor het Forum doet.

Het kabinet wil lasten voor bedrijven verminderen en de dienstverlening
aan de burgers verbeteren. Dat betekent hergebruik van informatie en zoveel mogelijk informatiestromen elektronisch laten verlopen.

Daarvoor zijn standaarden absoluut nodig. Om over die standaarden te adviseren is het Forum ingesteld, in 2006.

Als wij een advies uitbrengen over een standaard dan doen we dat an het College Standaardisatie. Het College Standaardisatie, dat zijn topambtenaren en als die ons advies overnemen is daarmee eigenlijk de standaard besloten. Dan wordt die gezet op een lijst, dat is de 'Pas toe of leg uit'-lijst en daarmee is die eigenlijk een verplichting voor alle overheden om met die standaard te gaan werken.

Laat me een voorbeeld geven.

De uitzendorganisatie is een wereld waar nog heel veel papier in omgaat.

Dat zijn de papieren werkbriefjes, honderdduizenden uitzendkrachten leggen aan het einde van de week hun werkbriefje bij de opdrachtgever op het bureau.

De uitzendbranche heeft bedacht dat als je dat werkbriefje standaardiseert dan kun je hem van de ene automatisering naar de andere sturen en dan bespaar je heel veel kosten en win je aan kwaliteit in je proces.

We hebben de standaard op verzoek van de uitzendbranche vastgesteld geadviseerd aan het College, die heeft inmiddels de standaard op de lijst gezet en daarmee wordt er winst geboekt, zowel aan de kant van de overheid die haar processen slimmer maakt, als aan de kant van dit stukje bedrijfsleven dat slimmer kan werken.

2009 is het jaar waarin we echt op de kaart zijn gezet. Er werd een aantal belangrijke standaarden vastgesteld, ik noemde al het voorbeeld uit de uitzendbranche.

Er zijn ook standaarden bij die je als burger wat minder merkt zoals de standaard voor het elektronisch communiceren tussen overheden dat is een beetje onder water eigenlijk maar van wezenlijk belang zodat je al die stekkers en stopcontacten goed op elkaar laat aansluiten.

We hebben een groot internationaal congres georganiseerd samen met andere, Europese vergelijkbare organisaties.

Omdat eigenlijk voor heel veel standaarden geldt dat ze niet in Nederland moeten worden vastgesteld maar op Europese en soms zelfs op wereldschaal.

Neem maar even de haven. Het is ondenkbaar dat je Nederlandse standaarden voor transport zou hebben. Dus daar wil je dat je goed Europees of zelfs wereldwijd afstemt over het gebruik van internationale standaarden.

Dat we op de kaart staan is dit jaar gebleken uit een evaluatieonderzoek. Een extern bureau heeft ons doorgelicht om te kijken of het werkt dat idee. van dat Forum en het College.

Was dat een goed idee? Het antwoord daarop was kortgezegd: ja, dat was een erg  goed idee, het moet ook vooral verlengd worden.

Een organisatie die standaarden adviseert. een goeie ambtelijke toporganisatie die zegt: Dit gaan we echt doen en daarbij die 'Comply and explain'-lijst in het leven houdt, dat blijkt gewoon z'n meerwaarde te hebben omdat daarmee voor de markt, voor softwarebedrijven maar ook voor overheidsorganisaties duidelijk is dat het menens is. Dat er echt toe besloten is, dat iedereen de verplichting heeft om zich aan die standaarden, die door de procedure heengekomen zijn ook te houden.

Standaarden vaststellen is één ding, ze in de praktijk ook gaan gebruiken is toch nog iets anders.

In 2010 zullen we heel veel aandacht besteden aan wat we noemen de adoptie, we zullen een handreiking doen in de vorm van adviezen aan CIO's van grote overheidsorganisaties, om ze te helpen om de standaarden die al op de lijst gezet zijn ook in de praktijk te gaan toepassen.

Daarnaast zullen we ook weer nieuwe standaarden gaan vaststellen. Eén van de standaarden die in 2010 op die lijst gaat komen is de zogenaamde XBRL-standaard. Kort samengevat: dat is een standaard voor de elektronische jaarrekening. Als je daar een standaard van maakt, dan help je het MKB om, in plaats van handmatig via formulieren de jaarrekeninggegevens aan te leveren aan de Belastingdienst, aan de Kamers van Koophandel, aan het CBS, om het in één keer te doen via een elektronisch formulier.

Dat moet uiteindelijk heel veel geld gaan schelen voor het aanleverende bedrijfsleven maar ook weer voor de overheid die die informatie elektronisch aangeleverd krijgt en daarmee op een slimmere manier in haar eigen systemen kan gaan werken.

Dus in 2010: veel meer standaarden en veel meer aandacht voor adoptie van die standaarden.