Wat zijn open standaarden?

Standaarden zijn afspraken over de vorm van de uitwisseling van gegevens. Standaarden kunnen betrekking hebben op drie niveaus:

• Organisatorisch: afspraken over het overheidsbreed hanteren van eenduidige principes en uitgangspunten voor betere interoperabiliteit,  afspraken over regelgeving, bedrijfsprocessen en uitvraagmomenten;
• Semantisch: afspraken over de eenduidige betekenis van gegevens in ketens en werkprocessen;
• Technisch: afspraken over transport en logistiek van de uitwisseling.

Een andere term voor standaard is 'norm' (NEN) of 'recommendation' (W3C). Standaarden kunnen gesloten of open zijn.

Wat maakt een standaard open?

Een open standaard kenmerkt zich door het ontbreken van barrières aan het gebruik ervan door ICT-gebruikers en -aanbieders. Open standaarden staan tegenover gesloten standaarden die wel (potentiële) barrières kennen.

Een standaard is volledig open als:

• De standaard is goedgekeurd en wordt gehandhaafd door een non-profit organisatie en de lopende ontwikkeling gebeurt op basis van een open besluitvormingsprocedure die toegankelijk is voor alle belanghebbende partijen;
• De standaard is gepubliceerd en over het specificatiedocument van de standaard kan vrijelijk worden beschikt of het is te verkrijgen tegen een nominale bijdrage. Het moet voor iedereen mogelijk zijn om het te kopiëren, beschikbaar te stellen en te gebruiken om niet of tegen een nominale prijs;
• Het intellectuele eigendom - met betrekking tot mogelijk aanwezige patenten - van de standaard is onherroepelijk ter beschikking gesteld op een 'royalty-free' basis;
• Er zijn geen beperkingen omtrent het hergebruik van de standaard.

Forum en College

Forum en College Standaardisatie richten zich exclusief op open standaarden. Het College beheert en publiceert een lijst met aanbevolen en verplichte open standaarden voor de Nederlandse (semi-)publieke sector.

Aanbevolen open standaarden zijn te vinden op de lijst met gangbare open standaarden. Verplichte open standaarden staan op de 'pas toe of leg uit'-lijst. De verplichting om voor deze standaarden toe te passen geldt voor alle overheidsorganisaties. Meer informatie over deze verplichting kunt u terugvinden op de pagina over het 'pas toe of leg uit'-principe waarvan de naleving sinds begin 2012 is aangescherpt.