U bevindt zich op: Forum Standaardisatie › Open standaarden › Het 'pas toe of leg uit'-principe

Het 'pas toe of leg uit'-principe

Ter bevordering van het gebruik van open standaarden binnen de (semi)overheid publiceert en onderhoudt het College Standaardisatie een lijst met aanbevolen en verplichte open standaarden voor de publieke sector. Aanbevolen open standaarden worden op deze lijst met open standaarden 'gangbaar' genoemd. Verplichte open standaarden zijn de standaarden waarop het zogenoemde 'pas toe of leg uit'-principe van toepassing is. 

Het 'pas toe of leg uit'-principe houdt in dat een standaard dient te worden toegepast tenzij er gegronde reden is om het niet te doen. Deze reden dient te worden uitgelegd in het jaarverslag van de betreffende organisatie.

Betekenis 'pas toe of leg uit' voor open standaarden

Het College heeft vastgesteld dat de opname van een standaard op de 'pas toe of leg uit'-lijst de volgende betekenis heeft:

  1. Oproep tot gebruik aan (semi-)overheden: Het College doet met de plaatsing een oproep aan alle (semi-) overheidsorganisaties in Nederland om deze standaard te gaan gebruiken. Dat wil zeggen het College roept op om bij gegevensuitwisseling tussen (semi-)overheidsorganisaties uitsluitend deze standaard te gebruiken voor zover van toepassing. En om bij met burgers of bedrijven de burger/bedrijf de mogelijkheid te geven om met deze standaard te communiceren.
  2. Zelfbinding van College-leden tot gebruik: De leden van het College geven daarnaast het commitment af dat de organisatie die zij vertegenwoordigen zelf de standaard z.s.m. zal gaan gebruiken (voor zover van toepassing) en dat zij ook buiten hun eigen organisatie het gebruik van de standaard zullen bevorderen, dan wel het gebruik van 'concurrerende' standaarden zullen ontmoedigen.
  3. Verplichting tot aanschaf voor (semi-)overheden: Met de plaatsing op de lijst ontstaat daarnaast voor alle (semi-) overheidsorganisaties een verplichting om conform de standaarden in te kopen. Dat wil zeggen alle organisaties zijn verplicht om bij inkoop van een nieuw ICT-systeem of -dienst te kiezen voor een systeem of dienst die gebruik maakt van de standaarden op de lijst (voor zover van toepassing).
    Hierbij geldt een 'pas toe of leg uit'-regime, dat wil zeggen dat overheidsorganisaties bij aanschaf van een ICT-dienst of -product, kiezen voor een van de open standaarden op de 'pas toe of leg uit'-lijst ("toepassen"). Als dat tot onoverkomelijke problemen leidt, mag een organisatie een afwijkende keuze maken. Daar staat echter tegenover dat in het jaarverslag verantwoord moet worden waarom deze keuze is gemaakt ("uitleggen"). Voor de Rijksoverheid is dit bepaald in de Rijksinstructie. Voor andere overheidsorganisaties is dit vastgelegd in bestuursakkoorden en convenanten.